W drugiej połowie XIX wieku, po odkryciu drobnoustrojów chorobotwórczych, władze europejskich miast zaczęły wprowadzać w życie nowe zasady dotyczące dostarczania bezpiecznej wody pitnej i usuwania miejskich nieczystości. Około 1875 roku zaczęto budować pierwsze miejskie spalarnie odpadów, a dwadzieścia lat później powstała w Hamburgu pierwsza instalacja pozwalająca na odzyskiwanie energii ze spalanych odpadów.

Budynki spalarni budowano tak jak ówczesne fabryki, dlatego dymiące kominy nie wydawały się niczym niepokojącym. Jednak od momentu, kiedy poznano prawdę o zanieczyszczeniu powietrza, mniej więcej w połowie lat 80. ubiegłego stulecia, zaczęto wprowadzać nowe technologie spalania i poświęcać dużą uwagę kwestii oczyszczania spalin.

Skuteczność obecnie instalowanych filtrów oczyszczających spaliny i cały system oczyszczania gazów odlotowych w elektrociepłowniach i spalarniach odpadów sprawiają, że kontrolowane spalanie stało się znacznie bezpieczniejsze od spalania w piecach domowych.

Według danych pochodzących z publikacji Komisji Europejskiej spalenie śmieci w przydomowym piecu czy ogródku może powodować powstawanie 10 tysięcy razy większej ilości szkodliwych dioksyn, niż spalanie odpadów w nowoczesnym zakładzie przekształcania termicznego.

W zakładach przekształcania termicznego stosuje się najnowsze technologie, których celem jest minimalizacja powstawania zanieczyszczeń, a w czasie ich funkcjonowania działanie systemów filtrujących i oczyszczających jest nieustannie monitorowane.

Schemat działania spalarni

W Zakładzie Termicznego Przekształcania Odpadów proces spalania odpadów przebiega zgodnie z następującymi zasadami:

1. Zmieszane odpady zostają po zważeniu wsypane do fosy, czyli zbiornika, gdzie powstaje zapas, który zapewnia ciągłość pracy zakładu.

2. Suwnice przenoszą odpady z fosy do lejów zasypowych pieców. W piecach uzyskuje się wysoką temperaturę spalania (850°C-1100°C), która ogranicza możliwość powstawania szkodliwych związków chemicznych.

3. Bardzo gorąca para pod ciśnieniem, powstająca w kotle pieca, ogrzewa wodę z miejskiej sieci ciepłowniczej, może także zasilać turbinę połączoną z generatorem prądu elektrycznego.

4. Spaliny przechodzą przez bardzo skomplikowany i wysoce skuteczny proces oczyszczania. System oczyszczania spalin jest systemem bezściekowym. Oczyszczone gazy trafiają do komina.

5. Pozostałe po spalaniu odpadów pyły i suche pozostałości po procesie oczyszczania spalin będą kierowane do instalacji do zespalania celem ich neutralizacji.

6. Żużle i popioły po waloryzacji mogą zostać wykorzystane przemysłowo, zwłaszcza jako materiał do budowy dróg.

Z każdej tony odpadów trafiających do instalacji pozostają produkty spalania: średnio 300 kilogramów żużli i popiołów, które mogą zostać wykorzystane do celów budowlanych, szczególnie przy budowie dróg oraz 50 kilogramów pyłów poprocesowych, które kierowane są na odpowiednie składowisko.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Rozwój techniki spalania na świecie pozwala na spełnianie coraz ostrzejszych wymagań ochrony środowiska, a nowe spalarnie w Unii Europejskiej powstają wyłącznie z zastosowaniem Najlepszych Dostępnych Technik (Best Available Technologies). Dzięki temu uzyskuje się wyższą wydajność spalania – z każdej tony odpadów powstaje więcej energii cieplnej i elektrycznej, a jednocześnie poziom zanieczyszczeń w spalinach wylatujących z komina spalarni zostaje ograniczony do poziomu znacznie niższego niż zakładają obowiązujące normy.

Zaawansowane rozwiązania technologiczne, zastosowana automatyka oraz wysokie standardy środowiskowe wykluczają możliwość negatywnego oddziaływania spalarni na środowisko. Ich uciążliwość dla sąsiadów ogranicza się do tego, co wiąże się z ruchem pojazdów dowożących odpady, dlatego buduje się je w miejscach najbardziej dogodnych z punktu widzenia sieci ciepłowniczej, do której trafia wytwarzana energia.
W wielu miastach nowoczesne zakłady termicznego przekształcania odpadów powstały w centrach. Jest tak w Paryżu, Berlinie czy Wiedniu, a także w krajach skandynawskich.